(بۆخوارەوە)(بۆسەرەوە)

دەستپێکردن بەکارەکانی عومرە

بەگەیشتنی بەشاری مەککە دوای ئەوەی کەجلی ئیحرامی پۆشی لە میقات و نیەتی هێنا، دەبێ لەپێشدا دەست بکات بەکارەکانی (عمره) ئەویش بە تەواف دەست پێدەکات و بە سەعی کۆتاتیی پێدێنێت وبە سەرتراشین یان کورتکردنەوەی ئیحرام دەشکێنێت.

سوڕانەوە بەدەوری کەعبەدا ( ألطواف ):
جۆرەکانی تەواف:
١ـ تەوافی هاتنی مەککە (طواف القدوم)، ئەم تەوافە پێ ی دەگوتری تەوافی (عومرە) بۆ (متمتع) و (قارن)، وە لەجیاتی تەوافی تەحی یەو قودومیش دەبێت بۆی..... وە لەسەری واجبە عومرەکەی تەواو بکات ئەو جا (سەعی) نێوان صەفا و مەروە بکات.
٢ـ تەوافی هاتنە خوارەوە لە (عەرەفە) وە بەرەو (مینا) کە پێی دەگوترێ (طواف الافاضة).
٣ـ تەوافی خوداحافیزی (طواف الوداع)، کە لە شوێنی خۆیدا باس دەکرێت.
٤ـ تەوافی سوننەت (طواف التطوع).
تێبینی: ١ـ  پێویستە لەسەر حاجی، بوونی لەمەککە بە هەل و دەرفەت بزانێ و تەوافی (تطوع) زۆر بکات و نوێژ زۆر بکات لە مزگەوتی حەرەمدا.
تێبینی: ٢ـ  سوننەت وەهایە کاتێک هاتە ناو (حەرەم) وە، سڵاو لە مزگەوتی حەرەم بکات بە سوڕانەوە بە دەوریدا (طواف)، بە پێچەوانەی مزگەوتەکانی دیکە کە سڵاو لێ کردنیان نوێژ کردنە تێیاندا.

تەوافی هاتنی مەککە: تەوافی عومرە (طواف العمرة)... یان (طواف القدوم)
بە گەیشتنی بەشاری (مکە) خێرا بەرەو خانەی خودا (المسجد الحرام) بڕوات بۆ ئەوەی دەست بکات بە (کارەکانی) عومرە لەپێشدا، ئەو کارانەش بە تەواف (سووڕانەوە بەدەوری کەعبە) وە دەست پێ دەکات، بەم جۆرە:
١ـ دوای ئەوەی کەل و پەلەکەی لە شوێنێکی ئەمیندا دانا، ولەدەرگەی حەرەم بە پێ ی ڕاستی بچێتە ژوورەوە و بە ملکەچی یەوە بڵێ: (أعوذ بالله العظيم وبوجهه الكريم وسلطانه القديم، من الشيطان الرجيم، بسم الله، اللهم صل على محمد وآله وسلم، اللم اغفر لي ذنوبي، وافتح لي ابواب رحمتك). واتە: پەنا دەگرم، بەخودای گەورە و ڕووی پیرۆزی و دەسەڵاتی دێرینی، لە شەیتانی نەفرین لێ کراو، بەناوی خودا، خودایە بەزەیی و میهرەبانی بڕژێنە بە سەر موحەممد و ئالی موحەممەددا، خودایە لە تاوانەکانم ببورە و دەرەکانی میهرەبانی خۆتم بۆ گوشاد بکە. (ئەم دوعایە بۆ چوونە ژوورەوەی هەموو مزگەوتێک دەگوترێ).
٢ـ ئەگەر چاوی کەوت بە کەعبە دەست بەرز بکاتەوە و بڵێ: (أللّهم زد هذا البيت تشريفاً وتعظيماً، وتكريماً ومهابةً، وزد من شرَفِهِ وكرِّمهُ ممَّن حجَّهُ، أو إعتمرهُ، تشريفاً وتكريماً وتعظيماً وبِرّاً). ــ شافیعی ریوایەتی کردوە و ڕەفعی دەکا بۆ پێغەمبەر () ــ . واتە: خودایە شەرەف و ڕیز و گەورەیی و سام و شکۆمەندی ئەم خانەیە زیاد بکەیت، وە خودایە شەرەف و ڕێزی ئەو کەسانەیش زیاد بکەیت کە ڕیزی لێ دەگرن وبە پیرۆزی دەزانن لە حاجی و ئەوانەی عومرە دەکەن.
٣ـ نابێ نوێژی سڵاوی مزگەوتی تێدا بکات ( تحية المسجد) چونکە تەواف کردنی لە جیاتی ( تحية المسجد)ە، مەگەر لەو کاتەدا کە گەیشت وەختی نوێژی فەرز بێت جا لەگەڵ ئیمامدا نوێژ دادەبەستێ. بە پێی فەرمودەی پێغەمبەر () کە فەرمویەتی ( إذا أقيمت الصلاة فلا صلاة الا المكتوبة ). واتە: کە نوێژی فەڕز قامەتی بۆ کرا ئەو نوێژە فەڕزە نەبێت نوێژی دیکە ناکرێت.
هەروەها ئەگەر ترسی چوونی نوێژە فەڕزەکەی هەبوو دەبێ لە پێشدا دەست بکات بە نوێژەکەی.

چۆنیەتی سوڕانەوە بەدەوری کەعبەدا (الطواف):
بڕوات بەرەو کەعبە و دەست بکات بە تەواف ( لێرەدا دەبێ باسی سوننەتێک لە سوننەتەکانی تەواف بکەم تەنها بۆ پیاوانە) ئەویش ئەوەیە: پێش ئەوەی دەست بکرێت بە تەواف دەبێ ناوەڕاستی ئیحرامەکە بخرێتە ژێر باڵ و لاکانیان بدرێتەوە بەسەر شانی چەپدا، و ڕووت بوونەوەی شانی ڕاست. ئەوەش پێی دەڵێن (ألاضطباع)ئەو سوننەتە تەنها لە تەوافی (عومرە یا قدوم) کاری پێ دەکرێ..

دەستپێکردن:
١ ـ تەواف (٧) حەوت جار سوڕانەوەیە بەدەوری کەعبەدا و لەڕێکی بەردە ڕەشەکەوە دەست پێ دەکات واتە: بەردە ڕەشەکە دەکەوێتە لای شانی چەپ. ئەگەر بۆی کرا بگاتە بەردە ڕەشەکە و دەستی لێ بدات یا ماجی بکات بەبێ ئەوەی ئەزیەتی خەڵکی بدات، ئەوە باشە ئەگینا دەتوانێ لە دوورەوە ئیشارەتی بۆ بکات، بەجۆرێک کە خانەی خودا کەوتبێتە لای جەپی یەوە و بڵێت: (بسم الله والله اكبر, اللهم ايمانا بك وتصديقا بكتابك ووفاء بعهدك واتباعا لسنة النبي ( ). واتە: بەناوی خودا، خودا لە هەموو شتێک گەورەترە، خودایە باوەڕم بەتۆیە و باوەڕم بە کتێبەکەتە و وەفا بە پەیمانەکەت دەکەم، و شوێن کەوتوی سوننەتی پێغەمبەرەکەتم ().

٢ ـ گوتمان لە ڕێکی بەردە ڕەشەکەوە دەست بە تەواف دەکات.
وا پەسە